Nội dung chính
Việc bảo tồn văn hóa dân gian xã Việt Hồng thông qua thành lập các câu lạc bộ là bước đi chiến lược nhằm gìn giữ bản sắc dân tộc gắn liền với phát triển kinh tế bền vững.
Ngày 28/4 vừa qua, một dấu mốc quan trọng trong việc gìn giữ giá trị truyền thống tại địa phương đã được thiết lập. Hội Nông dân tỉnh phối hợp cùng Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và Trang trại giai đoạn 2 (FFF II) và UBND xã Việt Hồng chính thức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) văn hóa dân gian Chiến khu Vần cùng CLB Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao thôn 8A.
Xây dựng hạt nhân bảo tồn từ niềm đam mê thuần túy
Không đơn thuần là những tổ chức hành chính, hai câu lạc bộ này được vận hành bởi 32 thành viên — những con người mang trong mình tâm huyết cháy bỏng với cội nguồn. Đây chính là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò “người giữ lửa” cho những giá trị tinh thần đang có nguy cơ mai một.
Thay vì những lý thuyết khô khan, các CLB tập trung vào những hoạt động thực tiễn, mang tính tương tác cao như:
- Phục dựng nghệ thuật: Tổ chức luyện tập múa dân gian, hát xẩm và khôi phục các làn điệu dân ca cổ.
- Tái hiện nghi lễ: Nghiên cứu và thực hành các nghi lễ truyền thống đặc trưng của cộng đồng.
- Phát triển kinh tế sáng tạo: Khôi phục và phát triển các sản phẩm thủ công mỹ nghệ mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc Dao, biến di sản thành sản phẩm có giá trị thương mại.
Lời giải cho bài toán truyền thừa trong cộng đồng đa sắc tộc
Với đặc thù địa phương có hơn 58% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, áp lực từ sự giao thoa văn hóa hiện đại khiến việc truyền dạy di sản cho thế hệ trẻ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Việc thành lập các CLB không chỉ tạo ra một “sân chơi” sinh hoạt văn hóa mà còn là cầu nối thế hệ.
Khi những thanh thiếu niên được tiếp cận với âm nhạc, vũ điệu và nghề thủ công của cha ông một cách tự nhiên, lòng tự hào dân tộc sẽ được nuôi dưỡng. Đây chính là giải pháp bền vững nhất để ngăn chặn sự đứt gãy về văn hóa, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần cho người dân vùng cao.
Tầm nhìn chiến lược: Kết nối văn hóa với sinh kế bền vững
Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Phương Đông — Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh, Trưởng Ban Quản lý Chương trình FFF II — đã đưa ra những định hướng mang tính chuyên môn sâu. Theo bà, để mô hình này không bị “hình thức”, cần tập trung vào ba trụ cột:
- Chuẩn hóa vận hành: Xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng, duy trì nền nếp sinh hoạt định kỳ.
- >**Số hóa và lưu trữ: Chủ động sưu tầm, ghi chép và phục dựng các giá trị văn hóa đang dần thất truyền.
- Tích hợp kinh tế: Gắn chặt hoạt động văn hóa với chương trình xây dựng nông thôn mới và phát triển du lịch cộng đồng. Khi văn hóa tạo ra thu nhập, người dân sẽ có động lực tự thân để bảo tồn.
Song hành giữa “giàu tinh thần” và “ấm vật chất”
Một điểm sáng trong chương trình lần này là tư duy phát triển toàn diện. Không chỉ chăm lo cho đời sống tinh thần, Hội Nông dân tỉnh và Ban Quản lý Chương trình FFF II đã trao tặng 750 kg củ giống cây mạch môn cho 9 hộ dân tại xã Việt Hồng.
Việc hỗ trợ sinh kế này cho thấy một triết lý phát triển thực tế: Chỉ khi cuộc sống vật chất được đảm bảo, người dân mới có tâm thế thoải mái nhất để tâm huyết với việc bảo tồn văn hóa. Sự kết hợp giữa hỗ trợ nông nghiệp và phát triển nghệ thuật dân gian chính là chìa khóa cho sự phát triển bền vững tại các vùng dân tộc thiểu số.
Góc nhìn chuyên gia: Việc ra mắt các CLB tại Việt Hồng không chỉ là một sự kiện phong trào, mà là một mô hình điểm về “văn hóa sinh kế”. Khi di sản được nhìn nhận như một tài sản có thể phát triển du lịch, nó sẽ tự tìm thấy sức sống mới trong lòng xã hội hiện đại.
Bạn nghĩ sao về việc kết hợp giữa bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng tại các vùng nông thôn? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn cùng chúng tôi!
