Trong xã hội hiện đại, việc đảm bảo dinh dưỡng cân bằng cho cả gia đình đang trở thành một thách thức lớn, đặc biệt với những gia đình đa thế hệ. Mỗi thành viên từ ông bà cao tuổi, cha mẹ ở độ tuổi sung sức đến con cháu đang lớn đều có những nhu cầu dinh dưỡng và khẩu vị rất riêng biệt. Mâm cơm chung không còn là câu chuyện đơn giản.

PGS.TS.BS. Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết rằng để xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng và đảm bảo sức khỏe cho từng cá nhân trong gia đình đa thế hệ là một bài toán khó. Ông nhấn mạnh rằng, cả rau và thịt đều đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe, và việc ưu tiên thái quá một nhóm hay một thực phẩm cụ thể nào đều tiềm ẩn nguy cơ.

Thịt là nguồn chất đạm dồi dào và thiết yếu cho việc xây dựng cơ bắp, sửa chữa mô, và sản xuất các enzyme, hormone quan trọng. Tuy nhiên, nếu ăn quá nhiều thịt đỏ và thịt đã qua chế biến, có thể làm tăng đáng kể lượng chất béo bão hòa và cholesterol xấu, từ đó đẩy cao nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, mỡ máu cao, gout và thậm chí là một số loại ung thư.

Ngược lại, rau xanh và trái cây là kho tàng của vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa. Việc thiếu hụt rau xanh có thể dẫn đến thiếu vi chất dinh dưỡng và gây táo bón. Tuy nhiên, nếu chỉ ăn rau quả mà bỏ qua thịt hoặc các nguồn đạm và vi chất quan trọng khác, rất dễ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt, thiếu protein, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ.

Chuyên gia cũng lưu ý rằng không có một tỷ lệ chuẩn cứng nhắc nào áp dụng cho tất cả mọi người, vì nhu cầu dinh dưỡng luôn biến đổi theo độ tuổi, giới tính, mức độ hoạt động thể chất và tình trạng sức khỏe cụ thể. Tuy nhiên, theo khuyến nghị chung, một chế độ ăn cân bằng cần bao gồm ngũ cốc chiếm phần lớn nhất, tiếp theo là rau xanh và trái cây (ít nhất 400g một ngày) sau đó đến các nguồn đạm đa dạng (thịt, cá, trứng, đậu đỗ), cuối cùng là chất béo lành mạnh và cần đảm bảo đa dạng các loại thực phẩm.

Để giải quyết tình huống nan giải của gia đình đa thế hệ, chuyên gia đề xuất một nguyên tắc cốt lõi là đa dạng chế biến và định lượng khẩu phần. Đây là cách để mọi thành viên đều có thể ăn chung mâm cơm nhưng vẫn nhận được dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu riêng.

Với ông bà bị mỡ máu, đái tháo đường: Nên ưu tiên đạm dễ tiêu như các loại cá, thịt gia cầm bỏ da, trứng, sữa ít béo, đậu phụ và các loại đậu đỗ. Lượng thịt đỏ cần kiểm soát dưới 500g/1 tuần, nên tiêu thụ khoảng 2-3 bữa/tuần, ưu tiên phần nạc.

Đối với con gái tuổi dậy thì: Cần đảm bảo đủ chất đạm từ đa dạng nguồn (thịt, cá, trứng, sữa, đậu đỗ), bổ sung thêm sắt từ thịt đỏ, gan, lòng đỏ trứng, và canxi từ sữa.

Để bữa cơm gia đình vẫn có sự thống nhất mà vẫn cá nhân hóa khẩu phần, chuyên gia đưa ra những lời khuyên thiết thực:

Thứ nhất, chế biến món ăn chung theo hướng lành mạnh, hạn chế chiên rán, tẩm ướp quá đậm đà.

Thứ hai, đa dạng nguồn đạm trên mâm cơm.

Thứ ba, cung cấp rau xanh phong phú, theo mùa.

Thứ tư, điều chỉnh khẩu phần ăn riêng.

Thứ năm, trò chuyện về nhu cầu cá nhân để gia đình gắn kết.

Việc hiểu đúng về vai trò của từng nhóm thực phẩm, linh hoạt trong chế biến, và cá nhân hóa khẩu phần ăn là chìa khóa để xây dựng những bữa cơm không chỉ ngon miệng mà còn đảm bảo sức khỏe cho từng thành viên.

Ngày 28 tháng 7 năm 2025, trong không gian sôi động của thành phố Sài Gòn vào buổi chiều, một góc nhìn mới về ẩm thực đang dần được hé mở. Ẩm thực không chỉ đơn thuần là việc thưởng thức các món ăn, mà còn là sự kết hợp tinh tế giữa tâm ý, kỹ thuật và nguyên liệu. Trong bối cảnh hiện nay, khi mà thế giới đang dần chuyển mình theo hướng bền vững, cách trình bày một thực đơn cũng đã thay đổi. Nó không chỉ là danh sách các món ăn đơn thuần mà còn có thể kể một câu chuyện sâu sắc về sự gắn kết giữa con người và môi trường xung quanh.

Việc sáng tạo trong ẩm thực hiện nay không chỉ giới hạn ở việc kết hợp các nguyên liệu theo cách độc đáo, mà còn mở rộng ra ở việc truyền tải thông điệp về lối sống bền vững. Đó là cách mà các đầu bếp và những người yêu ẩm thực thể hiện sự quan tâm của mình đến môi trường và nguồn nguyên liệu. Họ không chỉ tìm kiếm nguyên liệu từ những nguồn cung cấp thông thường, mà còn chú trọng đến việc sử dụng nguyên liệu theo mùa, giảm thiểu lãng phí và hỗ trợ các nông hộ địa phương. Qua đó, mỗi món ăn không chỉ là một trải nghiệm vị giác, mà còn mang đến cho thực khách một cảm giác gắn kết với thiên nhiên và cộng đồng.

Sự chuyển biến trong cách tiếp cận ẩm thực đang phản ánh một xu hướng mới trong cách chúng ta nhìn nhận về thức ăn và môi trường. Mỗi món ăn, ngoài việc đáp ứng nhu cầu cơ bản về vị giác, còn thể hiện trách nhiệm của con người đối với môi trường và xã hội. Việc lựa chọn nguyên liệu, cách chế biến và trình bày món ăn đều có thể là cách để thể hiện cam kết với sự phát triển bền vững. Khi thực khách thưởng thức một món ăn, họ không chỉ cảm nhận hương vị, mà còn cảm nhận được giá trị và thông điệp mà món ăn đó mang lại.

Trong bối cảnh này, các nhà hàng và quán ăn không chỉ là nơi để ăn uống, mà còn là cầu nối giữa con người và môi trường. Họ không chỉ phục vụ thức ăn, mà còn giáo dục và truyền cảm hứng cho thực khách về lối sống bền vững. Thông qua việc tạo ra những món ăn ngon và có ý nghĩa, họ đang đóng góp vào một tương lai nơi mà ẩm thực và môi trường có thể tồn tại song song và hỗ trợ lẫn nhau.

Nhìn chung, sự phát triển của ẩm thực bền vững đang mở ra một chương mới trong cách chúng ta tương tác với thức ăn và môi trường. Bằng cách chú trọng đến nguồn gốc nguyên liệu, giảm thiểu lãng phí và truyền cảm hứng cho thực khách, chúng ta có thể tạo ra một thế giới nơi mà ẩm thực không chỉ là về hương vị, mà còn là về giá trị và trách nhiệm.