Nhà sử học người Pháp Philippe Le Failler đã trình bày một cách toàn diện và sâu sắc về lịch sử của vùng đất mà sông Đà chảy qua trong hơn hai thế kỷ qua trong tác phẩm ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’. Tác giả đã đưa ra một quan điểm mới, bác bỏ việc cho rằng vùng Tây Bắc xa xôi chỉ tiếp nhận lịch sử một cách bị động do vị trí địa lý cách xa trung tâm quyền lực. Thay vào đó, ông khẳng định vai trò đặc biệt của khu vực có sông Đà chảy qua như một không gian đa dạng, chứa đựng nhiều lãnh địa khác nhau. Khu vực này không chỉ đóng vai trò là vùng đệm giữa các đế chế và vương quốc mà còn tích cực tham gia vào việc định hình không gian quyền lực và bản sắc của khu vực.

Tác phẩm của Philippe Le Failler không chỉ là một chuyên khảo lịch sử địa phương đơn thuần mà còn là một tác phẩm tổng hợp, trình bày một bức tranh toàn diện về khu vực này. Nơi đây là điểm tụ hội của lịch sử, các dòng chảy văn hóa và số phận con người. Dưới nhãn quan của tác giả, sông Đà không chỉ là một yếu tố địa lý thông thường mà còn là nơi chứa đựng những giao thoa thú vị giữa quyền lực, văn hóa và các cộng đồng đa sắc tộc. Qua đó, tác giả đã thể hiện một cách rõ ràng về vai trò quan trọng của khu vực sông Đà trong lịch sử Việt Nam và giao thoa văn hóa giữa các dân tộc.

Trong từng chương sách, Philippe Le Failler đã trình bày lịch sử biến động của khu vực sông Đà theo chiều thời gian. Ông đề cập đến sự ảnh hưởng của Trung Quốc ở phía Bắc, người Lào ở phía Tây đến các tộc trưởng người Thượng và thực dân Pháp. Không chỉ dừng lại ở đó, ông còn tiến hành nghiên cứu lịch sử dòng tộc, gia đình, như trường hợp của tộc trưởng Đèo Văn Trì, để làm rõ những biến động này. Cuốn sách dựa vào những tư liệu mà các chính quyền trước đã để lại, từ đó phác thảo nên bức tranh toàn cảnh của khu vực sông Đà trong lịch sử. Những thông tin này giúp người đọc có một cái nhìn tổng quan và sâu sắc về khu vực sông Đà.

Cuốn sách ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’ của Philippe Le Failler là một tác phẩm lịch sử và cũng là một công trình nghiên cứu sâu sắc về văn hóa, quyền lực và cộng đồng trong khu vực sông Đà. Tác giả đã trình bày một cách rõ ràng và hấp dẫn về vai trò quan trọng của khu vực này trong lịch sử Việt Nam và giao thoa văn hóa giữa các dân tộc. Đây là một tác phẩm đáng đọc, giúp người đọc có thể hiểu rõ hơn về lịch sử và văn hóa của vùng đất sông Đà.

Dự án tu bổ chùa Hương Ấp, một di tích lịch sử quốc gia thuộc Khu di tích Lý Nam Đế tại tỉnh Thái Nguyên, đang được triển khai với tiến độ đáng kể. Được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định và UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt vào tháng 8/2023, dự án có tổng mức đầu tư hơn 89,4 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa và dự kiến hoàn thành trong 3 năm.

Chùa Hương Ấp, hay còn gọi là Vạn Xuân tự, là một trong những di tích quan trọng trong khu vực, chứa đựng giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc. Việc tu bổ không chỉ nhằm bảo tồn những giá trị truyền thống mà còn nâng cao vị thế của di tích trong hệ thống du lịch tâm linh của tỉnh Thái Nguyên. Dự án bao gồm nhiều hạng mục quan trọng như Tam quan, Tam bảo, nhà Tổ, nhà Mẫu, lầu chuông – lầu trống, đền thờ Vua Lý Nam Đế và nhà bảo quản.

Đến thời điểm hiện tại, hạng mục Nhà Tam bảo đã hoàn thành khoảng 60% khối lượng công việc, trong khi Nhà Thờ tổ đạt khoảng 80%. Đơn vị thi công đang tập trung tăng cường nhân lực, đặc biệt là những người thợ lành nghề đến từ các làng nghề truyền thống như Đồng Kỵ (Bắc Ninh) và nhiều địa phương trong tỉnh Thái Nguyên. Đáng chú ý, phần khung cột công trình được thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công, thể hiện sự kỳ công và tôn vinh giá trị kiến trúc, nghệ thuật truyền thống.

Sau khi hoàn thành, chùa Hương Ấp dự kiến sẽ trở thành một biểu tượng văn hóa dân tộc, là công trình kiến trúc nghệ thuật hoành tráng và uy nghiêm. Không gian thờ tự tại đây sẽ mang tính tôn nghiêm, góp phần giáo dục và nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, cũng như phát huy các giá trị nhân văn.

Việc hoàn thiện dự án này không chỉ góp phần thúc đẩy du lịch tỉnh Thái Nguyên phát triển mà còn giúp hoàn thành thắng lợi Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về định hướng phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên đến năm 2030. Khi hoàn thành, chùa Hương Ấp sẽ là điểm đến quan trọng trong hệ thống các địa điểm thăm quan, du lịch tâm linh, hấp dẫn du khách và khẳng định vị thế văn hóa của tỉnh Thái Nguyên.

Trên dãy Trường Sơn xanh thẳm, nơi những đám mây thường xuyên bao phủ, đồng bào Bru-Vân Kiều vẫn tiếp tục giữ vững một phong tục truyền thống lâu đời: lễ mừng lúa mới. Đây không chỉ là một ngày lễ đơn thuần sau vụ mùa bội thu, mà còn là dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc với trời đất, thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho cây lúa phát triển tốt, trổ bông và trĩu hạt.

Lễ mừng lúa mới thường được tổ chức vào cuối vụ gặt, khi trong kho đã đầy lúa và trong lòng người dân đầy háo hức. Mỗi bản làng có cách tổ chức lễ theo quy mô và tập tục riêng, nhưng đều giữ được cốt lõi chung: biết ơn và cầu mong. Đối với người Bru-Vân Kiều, cây lúa không chỉ là nguồn thực phẩm thiết yếu mà còn là biểu tượng của sự sống, là nhịp đập của cả cộng đồng.

Trong sắc màu thổ cẩm rực rỡ và tiếng chiêng trầm bổng ngân lên, lễ mừng lúa mới trở thành một bản hòa ca văn hóa dân tộc mộc mạc, sâu lắng và thấm đượm tình đất, tình người. Từ tờ mờ sáng, khói bếp đã bắt đầu tỏa lên từ từng nóc nhà sàn. Những người phụ nữ trong bản thay nhau chuẩn bị cho lễ hội bằng cách nấu xôi, đồ cơm, và giã gạo nếp mới. Thịt rừng được tẩm ướp gia vị thơm nức, và chum rượu cần đã được chuẩn bị sẵn sàng cho buổi lễ lớn nhất trong năm.

Già làng Hồ Noi sẽ thực hiện nghi lễ chính thức trước bàn cúng. Ông sẽ rì rầm khấn: “Ơi Giàng! Ơi thần lúa, thần núi, thần suối… xin nhận lễ của con cháu Bru-Vân Kiều. Cảm ơn đã cho mùa lúa tốt tươi, cho con cái được mạnh khỏe, bản làng được yên vui…”. Giọng khấn trang nghiêm của già làng hòa quyện trong làn khói của hương trầm, như một cầu nối giữa thế giới con người và thế giới linh thiêng.

Sau phần nghi lễ trang trọng là phần hội với không khí nhanh chóng chuyển từ trầm mặc sang rộn ràng và tươi vui. Chiêng được mang ra, và những thanh niên lực lưỡng bắt đầu vỗ trống, trong khi những cô gái khoác lên mình bộ váy thổ cẩm sặc sỡ, nhún nhảy theo nhịp nhạc của núi rừng. Vũ điệu xoang của người Bru-Vân Kiều chậm rãi, dẻo dai, mang hơi thở của thiên nhiên, có núi, có sông, có gió rừng xào xạc trong từng bước chân.

Trải qua bao biến thiên của lịch sử và sự thay đổi không ngừng của đời sống hiện đại, lễ mừng lúa mới vẫn được người Bru-Vân Kiều trên dãy Trường Sơn gìn giữ như một phần quan trọng của bản sắc văn hóa. Phong tục này không chỉ là minh chứng cho bản sắc bền vững của một tộc người luôn sống hài hòa với thiên nhiên mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại.

Ngày nay, chính quyền địa phương và các đồn Biên phòng đóng quân trên địa bàn luôn đồng hành cùng bà con trong việc phục dựng và tổ chức các lễ hội truyền thống. Nhiều trường học vùng cao còn đưa nội dung về lễ mừng lúa mới vào chương trình ngoại khóa, giúp học sinh người Bru-Vân Kiều hiểu rõ và tự hào về những truyền thống quý báu của dân tộc mình.

Lễ mừng lúa mới không chỉ là một lễ hội đơn thuần mà còn là biểu tượng của sự cố kết cộng đồng, của tình cảm thủy chung và son sắt giữa người với người. Trong từng nắm cơm dẻo thơm, từng điệu xoang nhịp nhàng, lễ mừng lúa mới là một bản hòa ca của bản sắc văn hóa, của ký ức cộng đồng được truyền từ đời này sang đời khác.

Sự kiện tôn vinh di sản văn hóa Tây Bắc vừa diễn ra tại Hà Nội, mang đến những giá trị truyền thống sâu sắc thông qua nghệ thuật biểu diễn độc đáo. Chương trình đã thu hút sự chú ý của công chúng với sự kết hợp độc đáo giữa thời trang, âm nhạc và sắp đặt sáng tạo, tôn vinh bản sắc dân tộc Việt Nam.

Không gian tại Bảo tàng Hà Nội đã biến thành một sân khấu sống động vào cuối tuần qua, tạo thành trải nghiệm nghệ thuật độc đáo. Sự kiện này không chỉ khơi dậy niềm tự hào về bản sắc dân tộc Việt Nam mà còn thể hiện sự đa dạng và phong phú của văn hóa Tây Bắc. Với sự góp mặt của Hoa hậu biển Việt Nam 2024 Nguyễn Hoài Linh và các ca sĩ nhí tài năng như Cao Phú Quý, Xệ Xệ, Lisa Kim Cương, Gia Hân…, cùng 100 mẫu nhí trình diễn 4 bộ sưu tập thời trang độc đáo mang âm hưởng Tây Bắc, chương trình đã gây ấn tượng mạnh với khán giả.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là màn trình diễn của rapper nhí Xệ Xệ. Với sự tự tin và khả năng làm chủ sân khấu ở tuổi lên 7, Xệ Xệ đã gây bất ngờ và nhận được nhiều tràng pháo tay từ khán giả. Xệ Xệ, sinh năm 2017, là cháu trai của Quán quân Rap Việt mùa 3 Double2T. Cậu bé đã sở hữu nhiều thành tích đáng nể trong lĩnh vực nghệ thuật, biểu diễn trên nhiều sân khấu chuyên nghiệp. Sự hồn nhiên và cách đọc rap đáng yêu của Xệ Xệ đã góp phần làm các video của cậu bé thêm thu hút.

Sự kiện này không chỉ là một dịp để tôn vinh di sản văn hóa Tây Bắc mà còn là cơ hội để những tài năng trẻ Việt Nam tỏa sáng. Với sự kết hợp độc đáo giữa thời trang, âm nhạc và sắp đặt sáng tạo, sự kiện này đã thể hiện sự đa dạng và phong phú của văn hóa Tây Bắc, cũng như tiềm năng và tài năng của những nghệ sĩ trẻ Việt Nam.

Chương trình đã thể hiện sự quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Tây Bắc, đồng thời mở ra cơ hội cho các nghệ sĩ trẻ thể hiện tài năng của mình. Thông qua sự kiện này, công chúng có thể trải nghiệm và tìm hiểu sâu sắc hơn về văn hóa Tây Bắc, cũng như đánh giá cao sự đa dạng và phong phú của văn hóa Việt Nam.