Nội dung chính
Người trẻ và nỗi nguy hiểm ẩn sau bình khí cười
Trong một buổi thảo luận về sức khỏe tâm thần, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo bất ngờ phát hiện một sinh viên 20 tuổi mang theo bình khí cười ngay trong phòng khám.
Quá trình nghiện và dấu hiệu cảnh báo
Tiểu học, cô bé đã tiếp xúc lần đầu với khí nitrous oxide (N2O) – thường gọi là “bóng cười” – qua các buổi tụ tập bạn bè. Khi lên trung học, tần suất tăng lên và cuối cùng khi vào đại học, cô đã tự mua bình khí N2O để sử dụng một mình. Ban đầu chỉ hít 1‑2 quả mỗi lần, nhưng sau vài năm, liều lượng tăng lên tới 10‑20 quả mỗi ngày, buộc cô phải mua bình mini và giấu trong balo để tránh sự chú ý của gia đình.
Gia đình chỉ phát hiện ra vấn đề khi tình cờ thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các dấu hiệu rối loạn tâm thần: tê bì tay chân, trầm cảm, lo âu. Khi nhập viện, bệnh nhân đã phụ thuộc vào khí cười suốt 6‑7 năm.
Tác hại của khí cười đối với hệ thần kinh
Khí nitrous oxide là một chất gây hưng phấn và ảo giác ngắn hạn, tác động trực tiếp lên não và tủy sống. Việc lặp lại hít liên tục gây tổn thương não, tủy, dẫn tới tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ và giảm khả năng tập trung. Trong những trường hợp nặng, N2O có thể gây ngạt thở, rối loạn nhịp tim, thậm chí tử vong.
Ngộ độc cấp tính biểu hiện bằng rối loạn tri giác, chóng mặt, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi. Khi liều vượt quá 10 quả trong một lần và lặp lại thường xuyên, nguy cơ ngộ độc mạnh lên tới mức cần can thiệp y tế khẩn cấp.
Phương pháp điều trị và hỗ trợ
Bác sĩ Thảo tại Viện Sức khỏe Tâm thần Bạch Mai đã áp dụng kết hợp thuốc, trị liệu tâm lý và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ. Sau 6 tháng điều trị, bệnh nhân giảm đáng kể cảm giác thèm khí cười và đã ngừng sử dụng hoàn toàn nhờ sự hỗ trợ chặt chẽ của gia đình.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn Sử dụng Chất và Hành vi, nhấn mạnh rằng hầu hết bệnh nhân nhập viện trong giai đoạn nặng cần thời gian điều trị kéo dài và giám sát liên tục. Bệnh nhân cần được giáo dục về nguy cơ nghiện, cùng với sự can thiệp của gia đình để ngăn ngừa tái phát.
Kết luận và lời khuyên cho phụ huynh
Khí cười có kích thước nhỏ, dễ giấu và thường bị xem nhẹ như một trò chơi giải trí. Tuy nhiên, những dấu hiệu như thay đổi hành vi, tê bì, lo âu cần được chú ý ngay. Phụ huynh nên tạo môi trường giao tiếp cởi mở, theo dõi kỹ lưỡng các vật dụng trong phòng và tìm kiếm hỗ trợ y tế sớm khi nghi ngờ có dấu hiệu nghiện.
Việc giáo dục về nguy cơ lạm dụng chất kích thích và cung cấp nguồn thông tin chính xác sẽ giúp ngăn chặn những câu chuyện đáng tiếc như trên.