Nội dung chính
Những thách thức đặc biệt khi gây mê cho bệnh nhân đa chấn thương
Một vụ tai nạn bất ngờ đã đưa anh D., shipper 30 tuổi, vào phòng cấp cứu với đa chấn thương nghiêm trọng và cột sống dính khớp từ thuở 8 tuổi. Đội ngũ bác sĩ phải “đánh đố” cách gây mê an toàn khi không thể dùng nội khí quản truyền thống.
Tiểu sử và tai nạn
Vào cuối tháng 11/2025, anh L.V.D. (30) – cư dân huyện Củ Chi, TP.HCM – đang giao hàng khi xe mất lái và ngã mạnh xuống mặt đường. Kết quả X-quang cho thấy gãy xương mâm chày, đầu trên xương mác, mắt cá trong và các xương tay. Bên cạnh đó, anh đã sống chung với bệnh viêm cột sống dính khớp kể từ 8 tuổi mà chưa được điều trị, khiến cột sống cổ và lưng gù, không thể nằm ngửa và hô hấp bị hạn chế.
Vấn đề gây mê với cột sống dính khớp
Đối với ca mổ chỉnh hình xương, thông thường bác sĩ sẽ gây mê toàn thân và đặt nội khí quản qua đường miệng, yêu cầu người bệnh ngửa cổ để đưa ống. Tuy nhiên, cột sống của anh D. đã dính liền, độ đàn hồi gần như mất hoàn toàn; việc ngửa hoặc uốn cổ có thể gây gãy xương sống, đe dọa tính mạng.
Bốn phương án dự phòng
Đội ngũ gây mê hồi sức đã lên kế hoạch với 4 lựa chọn:
- Gây tê tủy sống.
- Gây mê và đặt mask thanh quản (LMA) – thiết bị không cần nội khí quản.
- Gây mê bằng ống soi mềm để đặt nội khí quản.
- Mở khí quản qua da (tracheostomy) trong trường hợp không có giải pháp nào khác.
Quy trình thực tế
Trong phòng mổ, bác sĩ thử gây tê tủy sống đầu tiên nhưng không thể đưa kim do các đốt sống dính và khe đốt hẹp. Ngay lập tức chuyển sang phương án đặt mask thanh quản. Sau khoảng 10 phút căng thẳng, mask được đặt thành công, cung cấp đường thở ổn định mà không gây áp lực lên cột sống.
Bác sĩ chuyên khoa II Chung Nguyễn Anh Hùng giải thích: “Với bệnh nhân không thể đặt nội khí quản mà vẫn cần gây mê toàn thân, mask thanh quản là lựa chọn tối ưu vì mức độ xâm lấn thấp và giảm nguy cơ biến chứng cho cột sống.”
Mask thanh quản chỉ phù hợp với các ca mổ ngắn, vì bác sĩ phải theo dõi chặt chẽ đường thở suốt quá trình. Khi đường thở đã ổn định, đội ngũ chỉnh hình vi phẫu đã nhanh chóng cố định xương mâm chày bằng nẹp, bắt vít mắt cá trong và bảo tồn các xương ngón tay.
Kết quả và hành trình phục hồi
Sau khi tỉnh dậy trên giường hồi sức, anh D. không gặp biến chứng nghiêm trọng và bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đối với đội ngũ y bác sĩ. Hiện tại, anh đang thực hiện chương trình vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên phục hồi chức năng, với mục tiêu trở lại công việc giao hàng trong thời gian ngắn.
Những bài học rút ra: Khi đối mặt với bệnh nhân có cột sống dính khớp nặng, việc chuẩn bị đa phương án gây mê và linh hoạt chuyển đổi là chìa khóa thành công. Kỹ thuật mask thanh quản, dù không phổ biến, đã chứng tỏ giá trị trong những tình huống “đánh đố” y khoa.
Bạn có gặp câu hỏi nào về kỹ thuật gây mê trong các ca phẫu thuật khó? Hãy để lại bình luận hoặc chia sẻ trải nghiệm của bạn!